الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
15
تفسير مجمع البيان (فارسى)
گويا مرتكب زشتيها نشدهاند . وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ : و پاداش به بهترين اعمال آنان كه عبادت و اطاعت از فرامين خداوند است خواهيم داد . يعنى بديهايى كه در حال كفر انجام دادهاند بوسيله اسلام آن را محو ميكنيم و باعمال شايسته آنان كه در حال اسلام بوده پاداش ميدهيم . و چون در اين آيه خداوند امر نمود تا مسلمانان با كفار مبارزه و جهاد كنند و از آنان دورى گزينند لذا وظيفه فرزند را نسبت به پدر و مادر چنين بيان فرمود . وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً : دستور دادهايم به انسان كه نسبت به پدر و مادر نيكويى نمايد و برفتار پسنديده عمل كند تا رضايت آنان را نسبت به خود جلب نموده و خوشنود سازد . سپس خداوند بهر يك از افراد انسان دستور ميدهد . وَ إِنْ جاهَداكَ : و اگر مجاهده و مبارزه نمودند پدر و مادرت با تو اى انسان و جديت نمودند . لِتُشْرِكَ بِي : تا شريك قائل شدى در عبادة و اطاعت من . ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ : چيزى را كه به آن آگاهى ندارى يعنى هيچكس نسبت به آن آگاهى ندارد . فَلا تُطِعْهُما : پس نبايد در اين باره از پدر و مادر اطاعت كنى . بنا بر اين خداوند سبحان امر نموده به انسان كه بايد در افعالى كه لازم است انجام دهد از پدر و مادر پيروى كند و دستور آنان در اين جهت واجب و لازم الاطاعه مىباشد ولى در باره كارهايى كه انسان مختار است با مصلحت انديشى انجام دهد يا ترك كند ، اطاعت و قبول مصلحت بينى پدر و مادر البته بهتر است تا سخن آنان را اعتنا نكرده ، رد كند . اما در كارهايى كه از نظر دستور اسلام ممنوع اعلام شده هرگز نبايد سخن آنان را بپذيرد و مرتكب بجنايات و ممنوعات شرعى شود كه از جملهى آنها شرك به خداوند است ، و از اينكه آيه در اين باره نفى علم نموده است براى آنست كه انسان خود را با جستجو نمودن دليل آن به زحمت نياندازد زيرا چيزى را كه اصلا